Kiruna

Kiruna is de noordelijkste stad van Zweden en voor veel reizigers het startpunt van een reis door Zweeds Lapland. Er is een luchthaven en een treinstation, en er zijn veel activiteitenaanbieders. Het Icehotel in Jukkasjärvi ligt op ongeveer twintig minuten rijden, Abisko op ongeveer anderhalf uur.

Bijzonder: een stad die verhuist

Onder Kiruna ligt een van de grootste ijzerertsmijnen ter wereld. Omdat de mijn de grond onder de oude stad aantast, wordt het centrum stap voor stap naar het oosten verplaatst. Hele gebouwen worden verhuisd of opnieuw gebouwd. De bekende houten kerk is in de zomer van 2025 in één stuk ongeveer vijf kilometer verplaatst; volgens de kerk gaat hij in 2027 weer open. Dat maakt Kiruna een bijzondere plek om te bezoeken.

Waarom de stad verhuist

Kiruna is gebouwd naast de ijzerertsmijn in de berg Kiirunavaara, van het mijnbedrijf LKAB. Volgens de gemeente kwam LKAB in 2004 met een prognose dat de scheuren in de grond het oude centrum zouden bereiken. Dat was het begin van de stadsverhuizing. De gemeenteraad koos voor een nieuwe stadskern ongeveer drie kilometer ten oosten van het oude centrum. In 2025 meldde LKAB dat het gebied dat door de mijn wordt geraakt ongeveer twee keer zo groot is als gedacht. Volgens de gemeente moeten daardoor in totaal zo’n 12.000 mensen verhuizen.

Het nieuwe centrum

Het nieuwe centrum werd van 1 tot en met 3 september 2022 ingehuldigd, met winkels en het cultuurhuis Aurora. Het stadhuis Kristallen is ook voor bezoekers open; er hangt een deel van de kunstcollectie van de gemeente en er zit Kin, het museum voor hedendaagse kunst van Norrbotten. Langs de nieuwe straten staan nieuwbouw en historische gebouwen die zijn verplaatst. Waar de oude stad stond, legt de gemeente de Gruvstadsparken aan, een park waar je hier en daar nog sporen ziet van wat er stond, zoals een bewaarde trap of een gemarkeerde fundering.

De kerk van Kiruna

De houten kerk, ontworpen door Gustav Wickman en ingewijd in 1912, werd in 2001 in Zweden verkozen tot het meest geliefde gebouw. Op 19 en 20 augustus 2025 is hij in zijn geheel over een speciaal aangelegde route verplaatst; de klokkentoren volgde op 26 augustus. De kerk staat nu tussen de begraafplaats en het nieuwe centrum, en is 180 graden gedraaid, zodat hij net als vroeger naar de stad kijkt. Volgens de kerk zelf is het gebouw nog dicht vanwege grondwerk en het herstel van het interieur, en is de heropening gepland in 2027 (stand 1 oktober 2026).

De mijn bezoeken

Kiruna Lappland verzorgt het hele jaar rondleidingen naar het bezoekerscentrum van LKAB, op 540 meter diepte in de mijn. Je gaat met de bus vanaf het Kiruna Tourist Center (Malmvägen 9B) de berg in. De gids laat machines, tentoonstellingen en een mijnmuseum zien en vertelt hoe de mijn een hele stad laat verhuizen. Kinderen moeten minstens 6 jaar oud en 110 centimeter lang zijn. In de zomer zijn er dagelijks rondleidingen, in de rest van het jaar minder; het aantal plaatsen is beperkt, dus boek vooraf. Kiruna Lappland biedt ook stadsrondleidingen langs de verhuizing aan.

Culturele Hoofdstad van Europa in 2029

Kiruna is in 2029 Culturele Hoofdstad van Europa. De verhuizing van de stad staat centraal in het concept, “Movement - Below ground, On earth, In space”. Een programma met data is er nog niet. Wat er al wel vaststaat, lees je in onze evenementenkalender.

Wat kun je doen vanuit Kiruna?

• Hondenslee en sneeuwscooter
• Noorderlichttochten naar plekken buiten de stad
• Het Icehotel in Jukkasjärvi
• Een dagtrip naar Abisko
• Een rondleiding in de mijn van LKAB (zie hierboven)
• Sámi-cultuur en rendieren

Bereikbaarheid

Er gaat geen directe vlucht vanuit Nederland naar Kiruna. Je stapt over in Stockholm of, in de winter, in Kopenhagen. In februari en maart 2027 vliegt Eurowings één keer per week direct vanaf Düsseldorf. Een alternatief is de nachttrein vanaf Stockholm, voor wie (een deel van) de reis over land wil maken. Van de luchthaven naar de stad rijdt bij alle lijnvluchten een luchthavenbus; een enkele reis kost 120 SEK voor een volwassene (prijs van Lokaltrafiken Kiruna, oktober 2026). Lees alles in Hoe kom je in Zweeds Lapland?.

Ideaal voor

Wie veel wil combineren en voorzieningen dichtbij wil hebben. Overnachten in de stad is praktisch. Voor de beste noorderlichtkansen combineer je het met een paar nachten buiten de stad.